آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
332
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
حضرت على ( ع ) دو فرزند ذكور به نامهاى حسن ( ع ) و حسين ( ع ) به جاى گذاشته بود و آنها نه خلف داشتند كه جعما دوازده نفر مىشوند . ايرانىها اين دوازده نفر را امام يا پيشواى مذهبى خود قرار دادند و امروز با شيخ صفى همه را والاترين پاكمردان خود مىدانند . زوار به زيارت مرقدهاى اينان مىروند و اكثرا كسانى هستند كه قادر به زيارت مكه و مدينه نيستند . به زوار گواهينامهاى به اسم زيارتنامه « 1 » داده مىشود كه نشان مىدهد فريضهء خود را انجام دادهاند ، و در ضمن كدام مرقد را زيارت كردهاند ، و اين از آن جهت است كه دانسته شود زيارتكننده از مذهب حقيقى ايرانيان پيروى مىكند . ضمنا دارندگان اين تأئيديه هنگامى كه مورد خشم و بىمهرى شاه و يا خوانين قرار مىگيرند مىتوانند با ارائه آن زندگى خويش را نجات دهند . آنچه كه از حضرت على ( ع ) و اخلاف ايشان و نيز شيخ صفى به عنوان معجزات تعريف مىشود ، تركها را نهتنها بدان اعتقادى نيست ، بلكه به اين باورها مىخندند و دارندگان اينچنين اعتقاداتى را مورد سخريه و توهين قرار مىدهند ؛ چيزى كه سبب ناراحتى و خشم ايرانيان است . با اين همه تركها مىگويند كه چون حضرت على ( ع ) از خاندان پيغمبر است نزد آنان مقدس و پيشواى دينى است و وى را ارج مىنهند و گرامى مىدارند . در ايران گونهاى مردم ديگر وجود دارد كه خود را سيد « 2 » مىنامند و گويا بايد از اخلاف و دودمان حضرت على باشند ، اينان در مملكت آزادى بسيار دارند ، موهاى سر خود را به اندازهء دو انگشت بلند مىگذارند و برخى از آنان موى سر را آنقدر بلند مىكنند كه به صورت گيسى آن را به هم مىبافند ، آنان اجازه ندارند با غيرسادات ازدواج كنند ، لباس سفيد بر تن دارند و كفش آنان بدون پاشنه و كاملا صاف است ، اجازهء نوشيدن شراب ندارند و در مجلس شرابخواران نيز نبايد حاضر شوند ، مجاز
--> ( 1 ) - Siaretname ( 2 ) - Said